Ingamba n'isesengura
Gutahura Aho Ushobora Kubikora
Menya aho ibipimo bito bishobora gukora ingaruka nini mu sisitemu. Ibi ni inzira myiza kubwigitekerezo bifite isesengero, iterambere ritagira ingano, inyongera z'itsinda, n'imisusire y'umwanya. Ibipimo birashobora guhinduka, kongera n'uburemere.
Icyo ubu buryo ari cyo
Ingingo z'ingutu ni ahantu muri sisitemu aho impinduka nto ishobora guhindura imikorere ya sisitemu yose. Donella Meadows yazisobanuye mu nyandiko ye yo mu 1999 “Leverage Points: Places to Intervene in a System”. Iki cyitegererezo kigereranya ingingo z'ingutu zishoboka hakurikijwe ibipimo bitanu: Ingaruka kuri sisitemu, Gushoboka, Kwemerwa muri politiki, Igihe kugeza ku ngaruka n'Ubushobozi bwo kumenyera. Ibipimo bishobora guhindurwa, kongerwamo no guhabwa uburemere.
Uko ibyavuyemo bisa
Muri rusange
Mubunshi hamwe n'igipimo
| Urutonde | Options |
Ingaruka mu sisitemu
20%
|
Ubushobozi
20%
|
Iyemeje ritagira ingano
20%
|
Igihe cyangira gusimbuka
20%
|
Ubuhindaguzi
20%
|
Muri rusange
Igipimo cyo gutsinda gihabwe uburemere
|
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 01 | Guhindura ihitamo risanzwe |
63%
|
|||||
| 02 | Gutangaza amakuru y'imikorere |
52%
|
|||||
| 03 | Guhindura uburyo bwo kubara inkunga |
35%
|
Ibisobanuro by'amanota
Igihe bugira akamaro
Mubukoreshe nyuma yo gushushanya sisitemu, nk'uruhererekane rw'ibicuruzwa, inzira ya serivisi cyangwa ubukungu bw'akarere, iyo mufite ahantu henshi hashoboka ho kwinjira n'ubushobozi buke bwo gukora.
Umutego ni uguhitamo ingutu igaragara cyane. Guhindura intego cyangwa umurongo w'ingengo y'imari biroroshye kubona; guhindura itegeko cyangwa uko amakuru agenda akenshi bikora byinshi. Kugereranya ku ngaruka kuri sisitemu no ku gushoboka ukwabyo bituma byombi bigumana agaciro.
Uko mubukoresha n'itsinda
- Mutondeke buri ngingo y'ingutu nk'impinduka isobanutse, nka “gutangaza buri cyumweru igihe cyo gutegereza”.
- Mwumvikane ku buremere bw'iyi sisitemu n'iki gihe.
- Abitabiriye bagereranya ingingo z'ingutu ebyiri ebyiri kuri buri gipimo. Abitabiriye ntibakenera konti kugira ngo basubize. Amahitamo atatu kugeza kuri atandatu atuma byoroha: amahitamo atanu n'ibipimo bitanu, buri muntu akora igereranya 50.
- Musome urutonde rusange, hanyuma urutonde kuri buri gipimo. Ingingo ifite ingaruka nini kuri sisitemu ariko itemerwa cyane muri politiki ishobora gukenera abafatanyabikorwa mbere y'uko ikoreshwa.