Ưu tiên công việc

Phân tích Đa tiêu chí

Ưu tiên các lựa chọn theo năm tiêu chí: Tác động, Khả thi, Hiệu quả chi phí, Công bằng và Chấp nhận được về chính trị. Các tiêu chí có thể được thay đổi, bổ sung và tính trọng số.

Bắt đầu

01Là gì
02Ví dụ kết quả
03Khi nào nên dùng
04Cách thực hiện

Khung phương pháp này là gì

Phân tích đa tiêu chí (MCA) xếp hạng các phương án khác nhau ở nhiều mặt cùng lúc. Bạn đánh giá mỗi phương án theo một vài tiêu chí, gán trọng số theo mức quan trọng, rồi gộp kết quả thành một bảng xếp hạng. Cách này làm rõ các đánh đổi thay vì để chúng nằm trong đầu ai đó.

Kết quả trông như thế nào

VÍ DỤ

Chính quyền nên tài trợ dự án giao thông nào?

Đứng đầu

Mạng lưới đường xe đạp

Tác động 92%

Khả thi 63%

Hiệu quả chi phí 38%

Công bằng 75%

Chấp nhận được về chính trị 50%

63%

Hạng	Mục	Tác động 20%	Khả thi 20%	Hiệu quả chi phí 20%	Công bằng 20%	Chấp nhận được về chính trị 20%	Điểm số (không trọng số)	Tỷ lệ thắng (có trọng số)
01	Mạng lưới đường xe đạp	92% 22 thắng· 2 thua	63% 15 thắng· 9 thua	38% 9 thắng· 15 thua	75% 18 thắng· 6 thua	50% 12 thắng· 12 thua	76	63%
02	Làn ưu tiên xe buýt	42% 10 thắng· 14 thua	58% 14 thắng· 10 thua	71% 17 thắng· 7 thua	33% 8 thắng· 16 thua	54% 13 thắng· 11 thua	62	52%
03	Bãi đỗ xe trung chuyển	17% 4 thắng· 20 thua	29% 7 thắng· 17 thua	42% 10 thắng· 14 thua	42% 10 thắng· 14 thua	46% 11 thắng· 13 thua	42	35%

Giải thích cách tính điểm

TRỌNG SỐ TIÊU CHÍ — Trọng số phần trăm của mỗi tiêu chí hiển thị ở tiêu đề bảng. Nếu không nhập khi thiết lập, các tiêu chí có trọng số bằng nhau.

ĐIỂM SỐ — Tổng điểm trên mọi tiêu chí, không có trọng số: thắng được 1 điểm, hòa hoặc bỏ qua được nửa điểm, thua được 0.

TỶ LỆ THẮNG — Điểm trung bình có trọng số theo từng tiêu chí, tính theo phần trăm. Thắng được tính 1, hòa hoặc bỏ qua tính nửa, thua tính 0, và mọi lượt so sánh hiển thị đều tính vào tổng, kể cả bỏ qua. Lấy trung bình qua các tiêu chí theo trọng số đã gán.

Khi nào đáng dùng

Hãy dùng khi không phương án nào tốt nhất về mọi mặt: rẻ nhất thì chậm nhất, nhanh nhất thì rủi ro nhất. Các ứng dụng điển hình là chọn địa điểm, dự án, khoản đầu tư hay thiết kế chương trình. Với nhà cung cấp, mẫu lựa chọn nhà cung cấp dùng cùng phương pháp này, được thiết lập sẵn cho việc đó.

Hãy cảnh giác với ba cái bẫy:

Tiêu chí chồng lấn. "Chi phí" và "khả năng chi trả" đếm cùng một thứ hai lần.
Quá nhiều tiêu chí. Quá sáu, mỗi tiêu chí không còn ý nghĩa.
Trọng số ẩn. Trọng số là phán đoán giá trị. Ai đặt trọng số là người định hình kết quả, nên hãy ghi lại ai đã làm.

Cách thực hiện cùng một nhóm

Xác định các phương án và ba đến sáu tiêu chí không chồng lấn. Mẫu có sẵn năm tiêu chí; hãy đổi tên cho phù hợp.
Thống nhất trọng số trước khi ai đó đánh giá các phương án.
Người tham gia so sánh các phương án theo từng cặp ở mỗi tiêu chí. Người tham gia không cần tài khoản để trả lời.
Đọc thứ hạng tổng thể, rồi thứ hạng theo từng tiêu chí. Hãy hỏi liệu người thắng có đổi không nếu tiêu chí gây tranh cãi nhất được tính ít đi. Nếu có, quyết định phụ thuộc vào trọng số đó, và nó đáng được thảo luận.