Strategie en analyse
Scenario Planning
Vergelijk strategieën en acties in verschillende mogelijke toekomstige situaties. Nuttig voor langetermijnplanning, veerkracht, onzekerheidsbeheer en strategische vooruitziendheid.
Wat het framework is
Scenarioplanning bereidt een organisatie voor op meerdere mogelijke toekomsten, in plaats van te wedden op één voorspelling. Je kiest de onzekerheden die het meest tellen, bouwt er een paar plausibele toekomsten van en toetst je plannen aan elk ervan. Shell maakte de methode in de jaren 70 beroemd, toen zijn scenario's het hielpen sneller dan concurrenten op de oliecrises te reageren.
Zo ziet het resultaat eruit
Optimistische toekomst
Toekomst met schaarse middelen
Toekomst onder klimaatdruk
Toekomst met strenge regelgeving
Wanneer het loont
Gebruik het voor langetermijnstrategie, grote investeringen of als de omgeving verschuift en voorspellingen elkaar tegenspreken. Groepen discussiëren het meest over welke onzekerheden en scenario's het werk waard zijn. Dit sjabloon rangschikt de stap daarna: welke reacties bij elk scenario passen. De valkuil is het trio ‘beste geval, slechtste geval, middenweg’. Dat valt samen tot één voorspelling met foutmarges, en plannen worden aan niets nieuws getoetst.
Zo gebruik je het met een groep
- Verzamel eerst de veranderkrachten; een PESTLE is een goede bron.
- Lees de vier scenario's die het sjabloon beschrijft en pas de formulering aan je situatie aan.
- Zet per scenario vier tot zes mogelijke reacties op een rij.
- Deelnemers werken de scenario's één voor één door. Bij elk scenario vergelijken ze de reacties twee aan twee. Deelnemers hebben geen account nodig om te antwoorden.
- Zoek reacties die in elk scenario hoog scoren: die zijn robuust, dus begin er nu mee. Een reactie die maar in één scenario wint, is een noodplan; noteer het vroege signaal dat haar in gang zou zetten.